Tại sao bát tràng cũng làm được ấm tử sa ? và Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

https://battranggom.vn/ xin khẳng định là Bát Tràng đã sản xuất được ấm trà Tử Sa huyền thoại.

Ấm trà tử sa được coi là một trong 4 quốc bảo Trung Hoa trong chiến lược bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống gồm:

  1. Kinh kịch.
  2. Quốc họa thủy mạc.
  3. Ấm tử sa.
  4. lụa Tô Châu.

Vì vậy người sành trà không thể bỏ qua cơ hội sử dụng bộ ấm tử sa để thưởng ngoạn. Loại trà cụ “tuyệt đỉnh”  này với những huyền thoại như pha trà không cần trà, lưu trà 5 ngày không hỏng… luôn luôn mê hoặc giới trà nhân.
Ấm trà Tử Sa Bát Tràng là sản phẩm cao cấp của gốm sứ Bát Tràng được các nghệ nhân tiết lộ, Suốt một thời gian dài các nghệ nhân lang thang khắp nơi, hễ nghe ở đâu có đất có thể là gốm là đến, từ Phù Lãng (Bắc Ninh), Quế Quyển (Hà Nam), Chu Đậu (Hải Dương) đến tận Nghi Hưng (Trung Quốc). Lần nào trở về, các nghệ nhân cũng mang theo một ít đất để tìm hiểu,mất bao thời gian và công sức nghiên cứu  đã chọn loại đất làm ấm trà Tử Sa Bát tràng được lấy ở Quế Quyển, nhưng quan trọng là cách thức pha chế, kết hợp với các loại đất khác để có độ dai, dẻo, bền lâu như chất đất ở Giang Tô.

Đất đạt yêu cầu làm ấm Tử Sa phải chịu được nhiệt độ nung cao đến 1.200C. Ấm trà tử sa Bát tràng vừa tung ra thị trường đã nhanh chóng được người tiêu dùng ưa chuộng bởi chất liệu mới lạ, hình khối tinh xảo, đặc biệt càng dùng càng bóng nhờ loại đất độc đáo, ấm trà Tử Sa Bát Tràng có nhiều chủng loại khác nhau với giá thành từ vài trăm ngàn đến hàng triệu đồng /bộ mà chất lượng không thua kém gì ở Giang Tô.

Chiếc ấm Tử Sa một trà cụ quen thuộc với những người uống trà. Ngày nay, ấm Tử Sa đã dần trở nên phổ biến với nhiều giá cả và phẩm cấp khác nhau tùy theo túi tiền của người mua. Tuy nhiên để chọn cho mình một chiếc ấm Tử Sa tốt mà vừa túi tiền cũng không phải là điều dễ dàng.

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến giá thành của một chiếc ấm Tử Sa hay trà cụ bằng đất tử sa. Chúng ta có thể liệt kê ra đây một vài tiêu chí then chốt quyết định giá thành của một chiếc ấm Tử Sa đó là :

Nguyên liệu dùng làm ấm Tử Sa: Chúng ta thường nghe rằng đất tử sa là ngũ sắc thổ nghĩa là có năm màu khác nhau nhưng thực tế không hề đơn giản như vậy. Ngày nay do công nghệ nung, phối màu giữa các loại đất với nhau hoặc có nhiều loại khoáng tử sa mới nên trên thị trường ấm cũng rất đa dạng về màu sắc chất liệu. Điều này làm những người mới chơi ấm rất khó phân biệt loại đất, loại nào tốt hay loại nào thuộc danh mục nào.sau đây https://battranggom.vn/ xin đưa ra để các bạn tham khỏa mấy loại đất tử sa của trung quốc:

2. Nguyên Khoáng Tử Nê

Tử Nê là loại đất Tử Sa điển hình thường gặp nhất, nhưng loại tốt thì ít mà loai kém lại nhiều, nó có màu nâu tím, người chơi ấm thường gọi nó với cái tên “Hắc Tử Nê”, Đây là loại đất dễ kiếm nhất trên thị trường. Nó được thu từ tất cả các mỏ khai thác khoáng Tử Sa ở núi Hoàng Long Sơn-Giang Tô-Nghi Hưng, hàm lượng săt trong loại đất này rất cao nên nó sẽ tạo ra kết cấu các lỗ khí trên thân sản phẩm khi làm từ nguyên liệu này, nên không khí đối lưu qua các lỗ khí là rất tốt. Sử dụng lâu ngày, nó sẽ lộ ra những lỗ li ti và nó sẽ làm cho chiếc ấm có những thay đổi rất tốt, pha trà uống ngon hơn rất nhiều.

  • Nung ở nhiệt độ khoảng 1180 độ C
  • Độ co ngót khoảng 11%
  • Đặc tính của đất: Có tính ổn định cao, dễ tạo tác, độ bền cao, có thể làm được những loại tượng lớn, nó là loại nguyên liệu mà rất nhiều người thích dùng.
  • Độ khó: Dễ sinh ra quá trình oxy hóa sắt, nhiều cát và thậm chí là lẫn cả các loại hóa thạch khác.
  • Đặc điểm: Màu sắc ổn định, nhìn sang trọng, thành phẩm tương đối rẻ, càng dùng lâu màu sắc càng đẹp lôi cuốn lòng người.

3. Nguyên Khoáng Thanh Thủy Nê

Nguyên khoáng Thanh Thủy Nê theo quan niệm của người xưa, ấm Tử Sa làm bằng chất liệu này sau khi dùng một thời gian rất dài thì hương vị lưu lại rất nồng nàn vì thế mà những người làm gốm sứ ngày xưa rất thích dùng loại đất này. Còn rất nhiều sản phẩm làm từ loại đất này còn lưu lại đến ngày nay. Cái tên Thanh Thủy Nê luôn được người làm và người dùng yêu thích. Loại đất này có đặc điểm là khô ẩm dễ tạo tác, tính ổn định cao, độ kết dính hợp lý. Thanh Thủy Nê là loại quặng tinh khiết, những người làm gốm sứ Nghi Hưng gọi nó là “Phổ Nê” vì nó là loại nguyên liệu dễ kiếm. Loại tốt thì hiếm và đắt, loại xấu thì nhiều mà lại rẻ. Những người chơi ấm thường gọi nó là “Hồng Tử Nê”

  • Nhiệt độ nung khoảng 1160 độ C
  • Độ co ngót khoảng 12%
  • Nơi khai thác: Núi Hoàng Long Sơn-Giang Tô-Nghi Hưng
  • Độ khó: Khi làm phải luyện lại đất, nếu không nó dễ chuyển thành màu đen, khi luyện phải lưu ý quá trình Oxy hóa sắt và phải loại bỏ đá vôi lẫn trong nó.
  • Đặc tính khi sử dụng: Ấm Tử Sa được làm bằng nguyên liệu nguyên khoáng Thanh Thủy Nê sử dụng lâu ngày sẽ chuyển sang màu đỏ hồng.

4.  Ngọc Sa Liệu

Nguyên khoáng Ngọc Sa là một trong những loại nguyên khoáng tử sa có tính thoát khí rất mạnh, đặc điểm biểu hiện chủ yếu của nó là sau khi rót nước lên thân ấm thì nó sẽ bốc hơi khô ngay lập tức, khi rót nước sôi vào trong ấm chúng ta sẽ nhìn thấy khí nóng bốc lên rất mạnh. Ấm Tử Sa làm từ nguyên khoáng Ngọc Sa nếu như sử dụng trong một khoảng thời gian dài sẽ dẫn đến bám cao trà, làm cho các lỗ thoát khí bị tắc, nên chúng ta phải nung lại nó trong lò có nhiệt độ cao và chiếc ấm lại trở lại như mới.

  • Nhiệt độ nung : 1180 độ C
  • Độ co rút : 11%
  • Nơi khai thác: Nghi Hưng-Trung Quốc

 

 5. Ngũ Sắc Thổ

Đất ngũ sắc dùng để làm tất cả các loại ấm Tử Sa, độ mịn của nó nằm trong khoảng giữa từ mục 8 đến mục 16 (Đây là thuật ngữ dùng phân loại độ mịn của đất Tử Sa, nghĩa là độ mịn của loại đất này nằm trong khoảng từ 1,18mm đến 1,40mm). Việc tinh luyện nguyên khoáng này đều phải làm thủ công vì nó cũng giống như Tử Ngọc Kim Sa là loại nguyên liệu rất thô, do quặng này chưa trải qua quá trình nung ở nhiệt độ cao nên chỉ có thể áp dụng các phương pháp tinh luyện thủ công mà thôi, nếu không thì nó rất dễ bị xxy hóa và dễ vỡ. Vì vậy để làm được những chiếc ấm Tử Sa ngũ sắc thì phải dùng những phương pháp đặc biệt trong quá trình chế tác.

  • Nhiệt độ nung: Khoảng 1160 độ C
  • Độ co ngót: Khoảng 12%
  • Nơi khai thác: Núi Hoàng Long Sơn-Giang Tô-Nghi Hưng
  • Đặc tính: Dễ vỡ, dễ bị oxy hóa

6. Tử Kim Sa

Tử Kim Sa thuộc loại quặng cộng sinh, nằm trong tầng giữa của Tử Nê. Đây là loại nguyên liệu thuộc loại quý hiếm, nó được hình thành từ quá trình luyện nguyên khoáng Tử Nê. Loại nguyên nguyên liệu này tương đối xốp nên khi làm ấm Tử Sa từ loại nguyên liệu này chiếc ấm Tử Sa sẽ có độ đối lưu không khí hai chiều rất tốt. Dùng lâu ngày chiếc ấm sẽ càng lộ ra những nét tinh tế làm lôi cuốn lòng người.

  • Đặc tính của loại đất này là có tính ổn định cao, dễ làm
  • Độ nung khoảng 1180 độ C
  • Độ co ngót khoảng 11%
  • Nơi khai thác: Núi Hoàng Long Sơn-Giang Tô-Nghi Hưng

7. Tử Ngọc Kim Sa

Tử Ngọc Kim Sa thuộc mục 16 (tức độ mịn là 1,18mm), đây là nguyên khoáng Tử Sa được tinh chọn. Nó được nung trong lò ở nhiệt độ khoảng 800 độ C để loại bỏ những tạp chất, sau đó nguyên khoáng này lại được tiếp tục tinh luyện. Loại khoáng này tương đối thô nên việc chế tác là tương đối khó, những hạt khoáng thô bắt buộc phải làm cho mịn. Vì đây là loại khoáng thô do đó khi mở nắp ấm ra ở phần miệng nó sẽ có hình răng cưa cao thấp không đều, nên việc làm nhẵn phần nắp ấm cho khít hoàn toàn cũng khó khăn hơn nhiều.

  • Nhiệt độ nung: Khoảng 1180 độ C
  • Độ co ngót: Khoảng 11%
  • Nơi khai thác: Núi Hoàng Long Sơn-Giang Tô-Nghi Hưng-Trung Quốc
  • Đặc tính: Là loại quặng tương đối thô, khó chế tác
  • Độ khó: Trong quá trình nung, thường hay nứt vỡ nên thành phẩm thường rất ít, thông thường một chiếc ấm thường trải qua từ 3 đến 5 lần nung và thường có 2 lần nung ở nhiệt độ khác nhau.
  • Đặc điểm: Do đặc thù của loại khoáng này, nên mọi chiếc ấm làm từ nó đều có độ thoát khí rất tốt, có đặc tính là thấm nước nhưng không rò rỉ, so với những loại khoáng khác thì độ thoát khí của nó là rất tốt.

 

Viết bình luận